Những yếu tố tác động đến làn da (phần 2)

Trong các yếu tố ảnh hưởng đến làn da bạn, ngoài yếu tố nội sinh đã được đề cập ở bài viết trước, yếu tố ngoại sinh cũng ảnh hưởng rất lớn đến các vấn đề về da của bạn.

Các yếu tố ngoại sinh

Có rất nhiều yếu tố ngoài sinh có thể ảnh hưởng đến tình trạng da. Khi sự cân bằng tự nhiên của da bị tổn hại, chức năng bảo vệ của da sẽ giảm và da dễ bị kích ứng. Những tác nhân ngoại sinh làm ảnh hưởng đến sức khỏe làn da được quyết định bởi môi trường, sức khỏe tổng thể và lối sống của chúng ta.

Khí hậu và môi trường

Bức xạ UV

Các gốc tự do là những phân tử “hung hăng” chịu trách nhiệm cho quá trình ô-xi hóa ở các mô trong cơ thể, và dẫn đến tổn thương ở mức độ tế bào. Da khỏe mạnh sẽ chứa chất chống ô-xi hóa (*) có vai trò bảo vệ da bằng cách trung hòa các gốc tự do.

(*) Chất chống ô-xi hóa: Hoạt chất chống lão hóa mạnh mẽ

Tình trạng lão hóa da chủ yếu gây nên do căng thẳng gây ô-xi hóa, do đó uống hoặc thoa chất chống ô-xi hóa trực tiếp ở cục bộ sẽ giúp phục hồi tính năng bảo vệ của da. Điều này có khả năng làm chậm lại những quá trình làm giảm mật độ và độ sáng của da, cũng như một số dấu hiệu lão hóa khác như giảm khối lượng da và nếp nhăn.

Ở lớp biểu bì, các gốc tự do này chủ yếu sinh ra do tia UV. Trong điều kiện bình thường, và được hạn chế tiếp xúc với UV, cơ chế bảo vệ da có thể đối phó được dù ít hay nhiều. Tuy nhiên, nếu da liên tục phải tiếp xúc với UV, cơ chế bảo vệ này sẽ suy yếu và dần mất hiệu quả bảo vệ da. Dưới những điều kiện này, da sẽ trở nên nhạy cảm và dễ thành bệnh về da. Nhiều năm giang nắng mà không có biện pháp che chắn sẽ dẫn đến tổn thương mãn tính do ánh sáng, và đi kèm là lão hóa da sớm. Tia UV có thể đặc biệt gây hại cho da bị chứng đỏ mặt (rosacea) khi màng bảo vệ da vốn đã bị tổn thương sẽ càng dễ bị xuyên qua và các sợi thần kinh nằm phía dưới vốn siêu nhạy cảm càng thêm trầm trọng.

Bạn có thể đọc thêm về tác hại khi để da tiếp xúc với nắng và cách bảo vệ làn da dưới nắng ở đây.

Tiếp xúc với nắng thường xuyên sẽ kích hoạt sự hình thành các gốc tự do, làm suy yếu cơ chế bảo vệ của da.

Nhiệt độ

Nhiệt độ quá nóng hoặc quá lạnh, và sự thay đổi nhiệt độ đột ngột đều ảnh hưởng đến da.

Khi nhiệt độ lạnh, da phản ứng bằng cách thu nhỏ mạch máu nhằm hạn chế sự mất thân nhiệt cơ thể. Ở trong nhiệt độ lạnh thường xuyên sẽ giảm sự tiết tuyến bã nhờn và làm dẫn đến da khô.

Ở điều kiện nóng và ẩm (như ở các quốc gia nhiệt đới hoặc đi xông hơi), tuyến mồ hồi sản sinh thêm mồ hôi, làm da ẩm, sáng, và trong vài trường hợp, dễ phát sinh mụn.

Độ ẩm thấp, như trong cabin máy bay hoặc lò sưởi (máy sưởi) trung tâm, có thể khiến da mất nước và tăng độ nhạy cảm.

Một số tình trạng da, ví dụ như chứng đỏ mặt Rosacea, cũng có thể phát sinh do nhiệt độ cao. Đây là một trong những lý do chúng ta được khuyên dùng nước ấm để rửa mặt, rửa tay và tắm thay vì nước nóng.

Thời tiết lạnh có thể làm da khô đi.

Dùng nước ấm chứ không phải nước nóng. Nước nóng có thể gây nên một số kích ứng da.

 

Ảnh hưởng từ hóa chất

Những sản phẩm quá “mạnh”

Da chúng ta có độ axit nhẹ tự nhiên, với độ pH từ khoảng 4.7 - 5.75. Sữa rửa mặt quá mạnh cho da (như sodium lauryl sulphate và sản phẩm dưỡng có tính kiềm) nằm ngoài khả năng trung hòa tự nhiên của da, làm tổn thương cấu trúc tế bào và làm suy chức năng bảo vệ của tầng ngoài cùng lớp biểu bì. Hậu quả là, da bị khô và trở thành da nhạy cảm hoặc siêu nhạy cảm.

Da nhạy cảm rất dễ tổn thương trước nhiễm trùng da và bùng phát bệnh về da như viêm da cơ địa và rosacea. Da nhạy cảm (đặc trưng là màng bảo vệ bị suy yếu) và da siêu nhạy cảm (cộng thêm các sợi dây thần kinh siêu nhạy cảm) đều cực kì dễ bị khô và tổn thương bởi những sản phẩm quá khắc nghiệt cho da.

Một vài mặt nạ lột từ hóa chất có thể có ảnh hưởng tương tự, do đó cần tham vấn bác sĩ da liễu để biết liệu trình da nào phù hợp với mình.

Những người này sẽ đặc biệt dễ tổn thương bởi những sản phẩm quá mạnh:

• • Trẻ nhỏ và người lớn tuổi: Da của bé chưa được phát triển đầy đủ, còn da người già thì mất dần chức năng. Bạn có thể tìm hiểu quá trình thay đổi da ở từng độ tuổi.
  • Những người tiếp xúc với hóa chất ở môi trường làm việc: Những nghề như thợ làm tóc, thợ xây hay công nhân xưởng đều thường xuyên tiếp xúc chất tẩy rửa, dung môi, sơn và nhiều chất khác độc hại cho da.

 

Những người da siêu nhạy cảm:

 

Da siêu nhạy cảm là da có lớp màng bảo vệ bị tổn thương và sợi dây thần kinh siêu nhạy cảm nằm trong lớp biểu bì. Những sản phẩm quá mạnh có thể tổn thương lớp bảo vệ da và kích thích những sợi dây thần kinh dẫn đến cảm giác khó chịu.

Hãy tham khảo cách chăm sóc da mặt và da cơ thể, cũng như tầm quan trọng của việc chọn đúng sản phẩm chăm sóc da.

Hóa chất quá mạnh và mặt nạ lột da có thể tổn thương độ cân bằng pH da.

Những người tiếp xúc nhiều với hóa chất cần có chế độ chăm sóc da đặc biệt.

Tắm, rửa quá thường xuyên

Tắm quá thường xuyên, quá lâu hoặc với nước quá nóng sẽ làm da mất các yếu tố dưỡng ẩm tự nhiên (*) và lớp lipid trên bề mặt. Da sẽ khô và trở nên sần sùi. Da khỏe mạnh có tính axit nhẹ, và thường xuyên tắm, rửa với nước máy - có độ pH trung tính hoặc kiềm nhẹ - sẽ ảnh hưởng đến độ cân bằng tự nhiên của da và làm yếu chức năng bảo vệ của da. Hãy đọc thêm để biết cách chăm sóc da cơ thể đúng cách và liệu trình chăm sóc da mặt hàng ngày.

(**) Các yếu tố dưỡng ẩm tự nhiên

Da khỏe mạnh chứa các yếu tố dưỡng ẩm giúp hút và giữ nước trên những lớp ngoài cùng của da, ngăn da không bị khô, tróc vảy hay sần sùi. Những yếu tố dưỡng ẩm tự nhiên có trong da bào gồm những chất như axit amin, muối vô cơ, lactate (muối hoặc dạng este của axit lactic) và urê.

Dinh dưỡng

Một chế độ ăn cân bằng sẽ giúp duy trì làn da khỏe mạnh. Nghiên cứu về những loại thực phẩm tốt nhất cho da gồm:

• Trái cây, rau củ, ngũ cốc nguyên hạt và protein sạch (cá, thay vì thịt) đều tốt cho da.
• Một chế độ ăn giàu vitamin C và ít béo, ít carbohydrates sẽ làm da trông trẻ hơn.
• Thực phẩm giàu chất chống ô-xi hóa sẽ tăng cường khả năng tự bảo vệ của da. Loại thức ăn này bao gồm: trái cây và rau củ màu vàng và cam (như cà rốt, mơ), việt quất, các loại rau lá xanh (như rau bina), cà chua, đậu xanh, đậu lăng và các loại đậu, cá (đặc biệt là cá hồi), quả hạch.
• Chế độ ăn kiêng loại trừ một nhóm thực phẩm hoặc một loại dinh dưỡng bất kì nhìn chung đều không tốt cho sức khỏe làn da. Tuy nhiên, người ta khuyên rằng nên hạn chế lượng đồ ngọt và sữa. Bên cạnh đó, việc uống đủ nước cũng cực kì quan trọng, đặc biệt là với người lớn tuổi.

Vẫn chưa có mối liên hệ rõ ràng nào giữa chế độ ăn và mụn.

Một vài loại thuốc và điều trị tây y nhất định có tác dụng phụ là làm da khô.

Uống đủ nước là cực kì quan trọng, đặc biệt với người lớn tuổi.

Các biện pháp điều trị

Một vài loại thuốc nhất định (như hóa trị liệu, thuốc lợi tiểu, thuốc nhuận tràng hay thuốc hạ lipid máu đôi khi sử dụng trong điều trị tim mạch) và một số quy trình y khoa (như xạ trị hay lọc máu) có thể làm da nhạy cảm hơn và dễ bị khô.

Lối sống

Lối sống lành mạnh có thể giúp hoãn lại quá trình lão hóa tự nhiên và phòng ngừa những vấn đề về da.

Quản lý căng thẳng

Căng thẳng quá mức có thể làm da nhạy cảm hơn và kích hoạt một số vấn đề bao gồm mụn. Khi gặp căng thẳng, bạn cần: giảm khối lượng công việc, dành thời gian giải trí và thử áp dụng vài kỹ thuật thư giãn.

Vận động

Vận động thường xuyên có hiệu quả tích cực với sức khỏe làn da cũng như sức khỏe tổng thể.

Giấc ngủ

Một giấc ngủ ngon sẽ tạo điều kiện cho tế bào tái tạo và giúp làm mới da.

Ngưng hút thuốc

Khói thuốc lá là một nguồn gốc lớn gây ra các gốc tự do tổn hại cho da. Hút thuốc làm da trông già đi và góp phần tạo thêm nếp nhăn bằng cách:

• Làm hẹp những mạch máu nhỏ ở những lớp bên trong của da. Điều này làm giảm tuần hoàn máu và làm da cạn kiệt ô-xi và dưỡng chất như vitamin A.
• Làm hỏng collagen và elastin: đây là những sợi nâng đỡ tạo nên độ săn chắc và độ đàn hồi cho da.

Quản lý căng thẳng cũng giúp làm da khỏe hơn.

Một giấc ngủ ngon sẽ cho tế bào da có cơ hội sửa chữa.

Mang đến kiến thức làm đẹp và chăm sóc vẻ đẹp cho người phụ nữ Việt Nam là vinh dự cho Dịch vụ Home Face Care – Chăm sóc da mặt tận nhà. Hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn cụ thể hơn.

Người dịch: Van Bien

 

Tham khảo bài gốc ở :
Những yếu tố tác động đến làn da (phần 2)