Cấu tạo và chức năng làn da (phần 1)

Làn da đóng vai trò thiết yếu cho sức khỏe và tinh thần tổng thể của chúng ta. Bên cạnh vai trò lớp hàng rào bảo hộ đầu tiên của cơ thể chống vi khuẩn và vi-rút, làn da khỏe mạnh còn duy trì cân bằng chất lỏng và giúp điều hòa thân nhiệt. Da cũng có độ nhạy cảm cao, nhận diện được những va chạm nhỏ cũng như tác động mạnh. Là cơ quan lớn nhất và dễ thấy nhất của chúng ta, với diện tích gần 2m² và chiếm tới 1/6 khối lượng cơ thể, tình trạng da cũng có tác động đáng kể đến sự tự tin của chúng ta.

Cấu tạo làn da

Da là cơ quan năng động và liên tục thay đổi, bao gồm 3 lớp chính - biểu bì, trung bì và hạ bì - và mỗi lớp như vậy được cấu thành bởi nhiều tầng con. Những phần phụ của da - như nang lông và tuyến mồ hôi, tuyến bã nhờn - đều đóng nhiều vai trò trong chức năng tổng thể của da.

Da gồm 3 lớp: biểu bì, trung bì, hạ bì.

Lớp biểu bì

Là lớp da ngoài cùng mà chúng ta có thể thấy và sờ được, lớp biểu bì bảo vệ chúng ta khỏi độc tố, vi khuẩn, và thất thoát chất lỏng. Biểu bì gồm 4 tầng tế bào keratinocyte (riêng lòng bàn tay, lòng bàn chân có 5 tầng). Những tế bào này được tạo ra ở tầng đáy nằm trong cùng da, à di chuyển dần lên trên bề mặt. Đồng thời với quá trình di chuyển này, các tế bào cũng sẽ trưởng thành và trải qua chu trình biến đổi được gọi là keratin hóa (hoặc sừng hóa), phân thành những tầng da khác biệt.

1. Lớp sừng: Tầng ngoài cùng của lớp biểu bì, với trung bình khoảng 20 lớp tế bào chết, phẳng tùy từng vùng cơ thể. Những tế bào chết này sẽ được bong ra thường xuyên một cách tự nhiên. Miệng các tuyến mồ hôi và tuyến bã nhờn cũng nằm tại lớp này..
2. Lớp trong: Các tế bào được nén chặt lại, phẳng và không phân biệt được với nhau.
3. Lớp hạt: Quá trình sừng hóa bắt đầu tại đây. Tế bào sản sinh các hạt cứng, và khi di chuyển lên trên, các hạt này trở thành keratin và lipid biểu bì.
4. Lớp gai: Tế bào keratinocyte sản sinh keratin (sợi protein) có hình dạng như con quay.
5. Lớp đáy: Tầng trong cùng của biểu bì, nơi sản sinh tế bào keratinocyte.

Tầng ngoài cùng của da là lớp sừng nơi tế bào chết được lột ra thường xuyên.

Tế bào ở lớp sừng được bện lại với nhau bằng lipid biểu bì. Những lipid này đóng vai trò thiết yếu cho một làn da khỏe mạnh: chúng tạo thành lớp bảo vệ của da và giữ độ ẩm. Khi thiếu lipid này, da có thể khô và cảm thấy căng, ráp.

Lớp biểu bì được che chắn bởi màng nhũ tương gồm nước và chất béo (còn gọi là màng hydrolipid). Lớp màng này được duy trì bởi chất tiết từ tuyến mồ hôi và tuyến bã nhờn, giúp duy trì da mềm, đầy và đóng vai trò bảo vệ da khỏi vi khuẩn và nấm.

Phần nước trong lớp màng này chính là lớp phủ axit, bao gồm:

• Axit lactic và nhiều loại axit amin từ mồ hôi.
• Axit béo tự do từ bã nhờn.
• Axit amin, axit carboxylic pyrrolidin và những yếu tố dưỡng ẩm tự nhiên khác, chủ yếu là thành phẩm của quá trình keratin hóa.

Ở lớp sừng, các tế bào được kết nối lại bởi lipid, đóng vai trò thiết yếu để duy trì làn da khỏe mạnh.

Lớp phủ axit bảo vệ này làm da khỏe mạnh có độ axit nhẹ từ 5.4 đến 5.9. Đây là môi trường lý tưởng để:

• Vi sinh có lợi cho da phát triển và vi sinh có hại cho da bị tiêu diệt.
• Hình thành lipid biểu bì.
• Các enzyme dẫn động quá trình thay tế bào chết tự nhiên.
• Lớp sừng tự sửa chữa khi bị tổn thương.

Ở hầu hết các vùng cơ thể, lớp biểu bì dày khoảng 0.1mm, riêng vùng mắt thì mỏng hơn đáng kể (0.05mm) và dày hơn đáng kể (1-5mm) ở lòng bàn chân. Bạn có thể tìm đọc thêm để hiểu da ở từng vùng cơ thể và sự khác biệt về da giữa nam giới và nữ giới.

Lớp trung bì

Lớp trung bì là tầng giữa của da, dày, đàn hồi và săn chắc, được chia thành 2 tầng con:

• The upper layer (or stratum papillare): có dạng hình sóng đều và rõ ràng, tiếp giáp với lớp biểu bì.
• The lower layer (or stratum reticulare): tầng dày và sâu, tạo thành lớp biên chất lỏng, giáp ranh với lớp hạ bì.

Thành phần cấu tạo chính tại trung bì là collagen và elastin, các mô liên kết giúp tạo nên độ săn chắc và độ đàn hồi, và cũng là thành phần thiết yếu để có làn da trẻ trung, khỏe mạnh. Các sợi collagen và elastin này được gắn chặt trong một chất có tính gel (chứa axit hyaluronic), có sức chứa và khả năng giữ nước cao, giúp duy trì thể tích da.

Lối sống và các tác nhân bên ngoài như mặt trời và thay đổi nhiệt độ có tác động đến mức độ collagen và elastin và đến cấu trúc của những chất xung quanh. Theo tuổi tác, quá trình sản sinh collagen và elastin tự nhiên sẽ bị chậm lại và khả năng giữ nước của da giảm dần. Da sẽ bớt săn chắc đi và bắt đầu xuất hiện nếp nhăn. Hãy đọc thêm các yếu tố tác động làn da, tác động của mặt trời đến da và lão hóa da nhé.

Lớp trung bì đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ cơ thể khỏi các tác động bên ngoài và các chất gây kích ứng, cũng như nuôi dưỡng những lớp da ngoài cùng từ bên trong:

1. Kết cấu dày, săn chắc giúp đệm những va đập từ bên ngoài, và các mô liên kết như nguyên bào sợi và tế bào nuôi dưỡng làm chữa lành thương tổn.
2. Dày đặc mạch máu giúp nuôi dưỡng lớp biểu bì và loại bỏ rác thải tế bào.
3. Tuyến bã nhờn và tuyến mồ hôi đều nằm ở tầng này. Dầu, nước và axit lactic do hai tuyến này sản sinh sẽ tạo thành màng nhũ tương bảo vệ cơ thể.

Đồng thời, lớp trung bì cũng chứa:

1. Các mạch bạch huyết.
2. Các thụ thể cảm giác.
3. Chân lông: phần đầu tròn của sợi lông, tóc nơi lông, tóc nuôi dưỡng và phát triển.

Lớp trung bì bảo vệ cơ thể bằng cách đệm, nuôi dưỡng, loại bỏ rác thải, và tiết mồ hôi.

Lớp hạ bì

Lớp da trong cùng nơi dự trữ năng lượng, đệm và cách nhiệt cho cơ thể. Hạ bì chủ yếu bao gồm:

• Tế bào mỡ: tụ lại với nhau thành từng mô đệm.
• Sợi collagen đặc biệt (đóng vai trò vách mô): các mô liên kết lỏng, xốp kết nối giữa các tế bào mỡ.
• Mạch máu.

Số lượng tế bào mỡ ở lớp hạ bì khác nhau tùy từng vùng da cơ thể, và có độ phân bố khác nhau tùy vào giới tính. Ngoài ra, da còn thay đổi theo từng độ tuổi.

Lớp hạ bì đệm và cách nhiệt cho cơ thể, bao gồm các tế bào mỡ, sợi collagen và mạch máu.

Phần tiếp theo, Home Face Care sẽ giới thiệu về chức năng của làn da và điều gì sẽ xảy ra khi làn da bị tổn thương.

Mang đến kiến thức làm đẹp và chăm sóc vẻ đẹp cho người phụ nữ Việt Nam là vinh dự cho Dịch vụ Home Face Care – Chăm sóc da mặt tận nhà. Hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn cụ thể hơn.

Người dịch: Van Bien

Tham khảo bài nguyên mẫu tại đây :
Cấu tạo và chức năng làn da (phần 1)