Cấu tạo và chức năng làn da (phần 2)

Ở bài viết trước, Home Face Care đã giới thiệu về cấu tạo của làn da gồm 3 lớp: biểu bì, trung bì, và hạ bì. Ở bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu rõ hơn về chức năng của làn da và điều gì sẽ xảy ra nếu làn da bị tổn thương.

Chức năng của da

Da đóng vai trò thiết yếu cho sức khỏe và tinh thần chúng ta. Làn da khỏe mạnh đóng vai trò che chắn thân thể chúng ta khỏi thế giới bên ngoài, và là lớp phòng hộ đầu tiên và tốt nhất khỏi:

Nóng, lạnh, thiếu nước và bức xạ: Là lớp ngoài cùng của da, lớp sừng đóng vai trò quan trọng để bảo vệ cơ thể khỏi môi trường và hạn chế lượng nước thất thoát ở tầng biểu bì.

Lớp sừng chứa các yếu tố dưỡng ẩm tự nhiên - chuyển hóa từ bã nhờn ở tầng này, có chứa urê và axit lactic. Những chất này hút và giữ nước và giúp duy trì độ đàn hồi, săn chắc, mềm mọng của da. Nếu những yếu tố này bị loại bỏ, làn da sẽ mất đi độ ẩm. Khi độ ẩm của tầng sừng chỉ còn 8-10% đổ lại, da trở nên thô ráp, khô và dễ nứt.

Khi da thường xuyên tiếp xúc với tia UV, lớp đáy của biểu bì sẽ tăng cường sản sinh melanin, da sẽ dày hơn nhằm tự bảo vệ và có thể xảy ra sự tăng sắc tố. Tác động của mặt trời đến da sẽ được chia sẻ kĩ hơn trong bài viết này.

Những tế bào mỡ ở lớp hạ bì cũng giúp cách nhiệt cho cơ thể khỏi nhiệt độ nóng và lạnh.

Lớp bảo vệ ngoài cùng

Chống UV

Áp lực và bào mòn: Lớp biểu bì là lớp bảo hộ đầu tiên của cơ thể. Các mô mỡ ở tầng hạ bì đóng vai trò lớp đệm và giảm xóc, bảo vệ các mô cơ và màng cơ (là mô xơ bao bọc các cơ) bên dưới.

Khi da tiếp xúc với một vài kích thích nhất định từ bên ngoài, lớp sừng sẽ dày lên, như vết chai ở tay và chân khi da bị cọ xát liên tiếp.

Hóa chất: Khả năng đệm của màng thủy tương và lớp phủ axit giúp bảo vệ cơ thể khỏi những hóa chất tính kiềm gây hại cho da. Bạn có thể tham khảo các yếu tố gây hại làn da.

Vi khuẩn và vi-rút: Lớp sừng của tầng biểu bì và lớp phủ axit tạo thành hàng rào che chắn khỏi vi khuẩn và nấm. Sau khi lọt qua hàng rào bảo vệ này, hệ miễn dịch của cơ thể bắt đầu phản ứng.

Lớp màng bảo vệ

Xúc giác

Là cơ quan đảm nhận nhiều nhiệm vụ nhất, da còn đóng nhiều vai trò thiết yếu khác với sức khỏe và tinh thần của chúng ta:

Điều hòa thân nhiệt: Da đổ mồ hôi để làm mát cơ thể và co mạch máu ở lớp trung bì để bảo toàn nhiệt độ.

Xúc giác: Đầu dây thần kinh ở da nhạy cảm với với áp lực, rung động, va chạm và nhiệt độ.

Tái tạo: Da có thể liền lại vết thương.

Dự trữ thức ăn: Tế bào mỡ ở lớp hạ bì đóng vai trò quan trọng trong việc dự trữ dinh dưỡng. Khi cần, các tế bào này sẽ theo các mạch máu xung quanh để chuyển đến nơi cần.

Da cũng đóng vai trò tâm lý quan trọng. Sức khỏe có thể biểu lộ và theo dõi được qua da, nên tình trạng da sẽ tác động đến cách mọi người và chính chúng ta nhìn nhận bản thân. Khi da khỏe mạnh và không có vấn đề, da có thể đảm nhận tốt hơn và làm chúng ta cảm thấy thoải mái, tự tin hơn.

Nhiệt độ

Tái tạo

Điều gì xảy ra khi da bị tổn thương?

Da khỏe mạnh, không có vấn đề là da đều màu, kết cấu mượt, đủ nước và có độ nhạy cảm vừa phải với va chạm, lực và nhiệt độ.Khi lớp bảo vệ tự nhiên của da bị thương tổn, chức năng bảo vệ và vẻ ngoài của da sẽ bị ảnh hưởng:

• Da mất độ ẩm, độ đàn hồi và có thể khô, ráp, nứt, và/hoặc xệ khi kiểm tra bằng tay hoặc mắt thường.
• Da nhạy cảm hơn với những tác động bên ngoài (như nắng và thay đổi nhiệt độ) và cực kì dễ bị viêm.  

Da viêm nhiễm có thể sưng lên khi các tế bào miễn dịch chống viêm dồn lại để làm lành nhiễm trùng và sửa chữa lại màng bảo vệ. Với những tình trạng như viêm da cơ địa hay ngứa da dầu, thường sẽ cần điều trị chuyên khoa để phá vỡ chu kì ngứa và nhiễm trùng lặp đi lặp lại và giúp tái tạo lại lớp bảo vệ tự nhiên của da.

Da có nhiều cơ chế tái tạo và phục hồi khác nhau. Tầng đáy biểu bì đảm bảo sự làm mới liên tục các tế bào biểu bi nhờ phân chia tế bào liên tục:

• Nếu vết thương chỉ nằm ở những lớp da bên ngoài (da bị ăn mòn), da có thể phục hồi và không để lại sẹo.
• Nếu tổn thương chạm vào lớp trung bì và ảnh hưởng đến màng đáy (như loét), thường da sẽ bị để lại sẹo.

Quá trình làm lành vết thương diễn ra liên tục theo các bước:

1. Máu đông lại tạo thành lớp màng có bề mặt cứng bám vào vết thương (vỏ hoặc vảy vết thương).
2. Tế bào chết và tổn thương cùng các mô liên kết bị phá vỡ và phân hủy bởi enzyme.
3. Các thực bào (đóng vai trò bảo vệ cơ thể bằng cách ăn vi khuẩn gây hại và tế bào chết) hoạt động. Dịch bạch huyết chảy dồn về vết thương.
4. Tế bào mới - gồm chồi mao mạch, mô liên kết và sợi collagen - hình thành trong quá trình biểu mô.

Giai đoạn 4 có thể được đẩy nhanh và hỗ trợ bởi sản phẩm sử dụng cục bộ giúp làm lành vết thương (như dexpanthenol).

Mang đến kiến thức làm đẹp và chăm sóc vẻ đẹp cho người phụ nữ Việt Nam là vinh dự cho Dịch vụ Home Face Care – Chăm sóc da mặt tận nhà. Hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn cụ thể hơn.

Người dịch: Van Bien

 

Coi bài nguyên văn tại :
Cấu tạo và chức năng làn da (phần 2)